Pijnlijke kaken, een klikkend gewricht of knarsende tanden? Dit is waar het vandaan kan komen
Begin je de dag met een stijve, pijnlijke kaak? Merk je dat je slapen bonzen of dat er een klikje te horen is zodra je je mond opent of sluit? Veel mensen klemmen of knarsen zonder dat ze het zelf in de gaten hebben, overdag tijdens het werk of 's nachts in hun slaap.
Dit soort kaakklachten kan behoorlijk hinderlijk zijn: eten wordt vervelend, praten voelt anders en slapen gaat minder makkelijk. De goede boodschap is dat er voor de meeste klachten een duidelijke verklaring te vinden is, en dat er stappen zijn om verlichting te krijgen.
Bij Breedveld Tandartsen in Tiel is gnathologie, het specialisme dat zich richt op het kauwstelsel en de werking van kaakgewricht en kauwspieren, een vast onderdeel van het behandelaanbod. In dit artikel loodsen we je langs acht vragen die regelmatig terugkomen over kaakpijn, tandenknarsen en gewrichtsklachten in de kaak.
Hoe ontstaat kaakpijn die je vooral 's ochtends voelt?
Veel mensen herkennen het: wakker worden met een gespannen, soms zelfs pijnlijke kaak. Vaak ligt de oorzaak in nachtelijk tandenknarsen of klemmen, waarbij de kauwspieren urenlang onder spanning staan.
Die aanhoudende belasting zorgt ervoor dat spieren vermoeid raken, net zoals een spier in je arm of been dat zou doen na te lang aanspannen. Het resultaat: gevoeligheid rond de kaak, bij de slapen, nabij de oren of juist tijdens het kauwen zelf.
Belangrijk om te weten: niet elke vorm van kaakpijn is terug te voeren op knarsen. Ook een probleem met het kaakgewricht zelf, of met een specifieke tand of kies, kan de boosdoener zijn.
Om die reden loont het altijd om eerst goed te laten uitzoeken waar de klacht precies vandaan komt, voordat er een behandeling wordt gestart.
Tandenknarsen versus kaakklemmen: wat is het verschil?
Beide vallen onder de verzamelnaam bruxisme, maar het zijn twee verschillende bewegingen.
- Tandenknarsen: de tanden en kiezen schuren met kracht over elkaar. Dit geeft soms een hoorbaar, schurend geluid en kan op de lange termijn slijtage van het tandoppervlak veroorzaken.
- Kaakklemmen: de tanden worden stevig tegen elkaar gedrukt, zonder de schurende beweging die bij knarsen hoort.
Allebei kunnen overdag voorkomen, maar ook tijdens de slaap. Juist dat nachtelijke tandenknarsen merk je zelf meestal niet op. Het is vaak een partner die het geluid hoort, of een tandarts die tijdens een controle slijtagepatronen op het gebit opmerkt.
Speelt stress een rol bij het op elkaar klemmen van je tanden?
Ja, zeker overdag kan spanning of stress bijdragen aan het onbewust klemmen van de tanden. Tijdens geconcentreerd werk, onder tijdsdruk of in een drukke periode spannen veel mensen ongemerkt hun kauwspieren aan.
Een simpele controle kan helpen: check af en toe of je boven- en ondertanden elkaar raken. In een ontspannen stand staan ze meestal licht van elkaar, terwijl de lippen gesloten kunnen blijven.
Voor nachtelijk bruxisme ligt het genuanceerder. Daar spelen vaak meerdere factoren tegelijk een rol, en is stress zeker niet altijd de enige of belangrijkste verklaring.
Ik hoor een klik in mijn kaak, moet ik me zorgen maken?
Een klikkend geluid bij het openen of sluiten van de mond ontstaat doordat het kraakbeenschijfje binnen het kaakgewricht niet helemaal vloeiend meebeweegt.
Zolang er geen pijn is en de mondopening normaal blijft functioneren, is een klikkend geluid op zichzelf meestal geen reden tot ongerustheid of behandeling.
Anders ligt het wanneer er wél pijn bijkomt, de mond minder ver open kan of het gevoel ontstaat dat de kaak vastloopt of blokkeert. In die gevallen is het zinvol om dit te laten onderzoeken door een tandarts met kennis van kaakgewrichtsklachten.
Een tip: probeer niet steeds bewust te testen of je de klik kunt opwekken. Dat kan het gewricht onnodig extra belasten.
Kan een opbeetplaat tandenknarsen verminderen?
Een opbeetplaat, in de praktijk ook wel stabilisatiesplint genoemd, is een kunststof hulpmiddel dat meestal over het gebit van één kaak wordt gedragen, vaak tijdens de nacht.
Het voornaamste doel is het gebit te beschermen tegen verdere slijtage. Bij een deel van de patiënten zorgt een opbeetplaat ook voor een merkbare afname van kaakklachten.
Belangrijk om te weten is dat een opbeetplaat het knarsen zelf niet altijd stopt; het beschermt vooral tegen de gevolgen ervan.
Daarom wordt er eerst gekeken naar de klachten, de staat van het gebit en mogelijke onderliggende oorzaken, voordat wordt vastgesteld of een opbeetplaat de juiste keuze is of dat een andere vorm van begeleiding beter aansluit.
Hangen hoofdpijn of oorpijn samen met kaakproblemen?
Dat kan absoluut. De kauwspieren en het kaakgewricht liggen anatomisch dicht bij zowel de slapen als de oren.
Wanneer deze spieren overbelast raken, kan de pijn uitstralen naar het hoofd, het gezicht of het oor. Dit verklaart waarom sommige mensen met kaakklachten ook regelmatig hoofdpijn of een doof, drukkend gevoel bij het oor ervaren.
Toch is het belangrijk te benadrukken dat niet elke hoofdpijn of oorpijn kaakgerelateerd is. Er zijn talloze andere mogelijke verklaringen.
Bij klachten die aanhouden, is nader onderzoek door een tandarts of huisarts zinvol. Alleen een nauwkeurige diagnose voorkomt dat er een behandeling wordt ingezet die niet aansluit bij de werkelijke oorzaak van de pijn.
Wat kun je zelf doen om de kauwspieren te ontlasten?
Er zijn verschillende eenvoudige aanpassingen die kunnen helpen wanneer de kaak gevoelig aanvoelt:
- Kies tijdelijk voor zachter, minder taai voedsel wanneer kauwen onprettig aanvoelt.
- Vermijd langdurig kauwgom kauwen, en laat bijten op pennen of nagels achterwege.
- Let overdag bewust op de stand van je kaak; probeer de tanden niet onnodig tegen elkaar aan te drukken.
- Warmte op de kauwspieren kan verlichtend werken, net als rustige ontspanningsoefeningen.
Houden de klachten aan, dan kan een behandelaar gerichte oefeningen aanraden of doorverwijzen naar een zorgverlener die ervaring heeft met kaakklachten.
Waar in Tiel kun je terecht voor onderzoek naar kaakpijn en tandenknarsen?
Voor kaakpijn in Tiel en de omliggende regio biedt Breedveld Tandartsen naast de reguliere algemene tandheelkunde ook een aantal aanvullende behandelgebieden, waaronder gnathologie.
De praktijk is gevestigd op de begane grond van Ziekenhuis Rivierenland, aan de President Kennedylaan in Tiel.
Tijdens een consult wordt onderzocht of de klachten samenhangen met de kauwspieren, het kaakgewricht of het gebit zelf. Op basis daarvan bespreekt de tandarts samen met jou welke aanpak het beste past, en of aanvullend onderzoek of een verwijzing nodig is.
Heb je regelmatig last van een pijnlijke kaak, pijn tijdens het kauwen of merk je dat je 's nachts knarst? Neem gerust contact op met Breedveld Tandartsen in Tiel om een afspraak te maken.
Contactgegevens
Breedveld Tandartsen
President Kennedylaan 1F
4002 WP Tiel
Telefoon: 0344 663 359
E-mail: info@breedveldtandartsen.nl
Website: https://breedveldtandartsen.nl/
Tandarts Theo Breedveld (BIG 79020264102).